3D Disto – pieruńsko zimno, klasztor Wizytek, 20 łuków, stolarka aluminiowa

Temperatura około 0°C, przeciąg, że głowę urywa, stopy przymarzają do betonowych posadzek, a w XVIII-wiecznym klasztorze Wizytek w Lublinie do zmierzenia 64 elementy konstrukcyjne, w tym 20 łuków. Na ich podstawie zostaną wykonane ścianki i drzwi przeciwpożarowe z aluminiowej ślusarki systemu ALUPROF MB-78EI. Przeczytajcie, jak poradziliśmy sobie z tym zadaniem w ciągu jednego dnia roboczego.

Leica 3D Disto pomaga odrestaurować klasztor WizytekZarys sytuacyjny

Leica 3D Disto trafiła do firmy EUROBUD Sp. z o.o. z Bystrowic (woj. podkarpackie, www.eurobud.nxm.pl) z myślą o realizacji konkretnego zadania pomiarowego. Przedsiębiorstwo zajmujące się m.in. produkcją i montażem stolarki/ślusarki PCV i aluminiowej nawiązało współpracę z firmą Warbud przy renowacji byłego klasztoru powizytkowskiego na Centrum Działań Artystycznych w Lublinie.

EUROBUD jest więc podwykonawcą w zakresie produkcji, dostawy oraz montażu ślusarki aluminiowej przeciwpożarowej, dymoszczelnej i bezklasowej. We wnętrzach remontowanego klasztoru zamontowane będą 64 różnego rodzaju elementy ślusarki aluminiowej, w tym ścianki i drzwi przeciwpożarowe, drzwi dymoszczelne z naświetlami, drzwi automatyczne napowietrzające, drzwi i ścianki bezklasowe o łącznej powierzchni ok. 450 m2. I nie byłoby w tym nic szczególnego, gdyby nie to, że większość tych pozycji zawiera naświetla łukowe, z największym o cięciwie prawie 7 m.

Kliknij, aby powiększyć (projekt firmy CZEGEKO Sp. z o.o. z Krakowa, projektant mgr inż. arch. Marek Leja)

Rzut parteru mierzonego przez 3D Disto

Estetyka ponad wszystko

XVIII-wieczne łuki w sklepieniach, do których miały zostać zaprojektowane, wyprodukowane i zamontowane elementy ślusarki aluminiowej spędzały sen z powiek firmie EUROBUD. Bo projekt budowlany sobie, a życie sobie. Już po pierwszej wizycie na placu budowy okazało się, że łuki z 1730 r. to nie regularne wycinki koła, a złożenia dwóch, a nawet trzech łuków o różnych promieniach.

Nad renowacją obiektu w Lublinie czuwa konserwator zabytków, więc „dopasowywanie” czy zmiana kształtu elementów budowlanych nie wchodziła absolutnie w grę. Pozostało więc ustalić z generalnym wykonawcą i głównym projektantem rozbieżności między stanem projektowym a stanem faktycznym i zdecydować, w jaki sposób dokonać pomiaru krzywoliniowych sklepień, by wyprodukowana ślusarka aluminiowa była precyzyjnie dopasowana do łuków, estetyczna i, przede wszystkim, zgodna z zaleceniami konserwatorskimi.

Po staremu…

Do pomiaru wnęk z łukami, w które miały być montowane drzwi i ścianki aluminiowe, można by użyć oczywiście tradycyjnej metody „kombinowanej” – tekturowego szablonu, dalmierza, taśmy zwijanej, kątomierza, lasera punktowego. Takiego podręcznego zestawu, który z powodzeniem sprawdza się przy obmiarze jednego, góra kilku wnęk.

Teraz wyobraźmy sobie, że w lubelskim klasztorze Wizytek jest tych łuków kilkadziesiąt, każdy to „wirtuozeria” XVIII-wiecznych murarzy, a do tego przeraźliwy przeciąg przy temperaturze bliskiej 0°C, mnóstwo kręcących się wszędzie osób wykonujących inne prace wykończeniowe, konieczność korzystania z drabin lub rusztowań, które trzeba by przenosić z miejsca na miejsce… W firmie EUROBUD oszacowano, że na pomiar jednego takiego łuku trzeba by poświęcić ok. 4 godzin i przeznaczyć co najmniej 3-4 osoby. A wynik pomiarów byłby zapewne daleki od oczekiwanych dokładności.

…po nowemu

I właśnie z tych powodów firma EUROBUD zdecydowała się na zakup dalmierza skanującego Leica 3D Disto, który z marszu trafił na plac budowy w Lublinie. Nie będziemy tutaj opisywać wszystkich funkcji tego instrumentu (więcej informacji o 3D Disto), a pokażemy, jakich funkcji używano do zinwentaryzowania łuków sklepień.

Najważniejszym narzędziem pomiarowym z bogatego „arsenału” funkcji 3D Disto było skanowanie. Polega ono na automatycznym pomiarze przez dalmierz profilu pionowego. Operator definiuje tylko punkty początkowy i końcowy skanowania oraz określa jego interwał (odległość między kolejnymi punktami przekroju). Urządzenie automatycznie przechodzi do kolejnych punktów, wyznaczając ich położenie w trzech wymiarach (współrzędne X, Y, Z). Przy pomiarze krzywoliniowych łuków stosowano interwał 10 cm, a na ścianach i podłogach był on zwiększany do 25-50 cm.

Po zakończeniu automatycznego skanowania operator „domierza” ręcznie pominięte punkty, a te są automatycznie „wpasowywane” w płaszczyznę przekroju. Profil łuku składał się średnio z 50-70 punktów (w zależności od długości mierzonej linii). Czas wykonania takiego przekroju z rozstawieniem sprzętu to ok. 10-15 minut. Jak łatwo obliczyć, w ciągu jednego dnia roboczego udało się zmierzyć wszystkie miejsca, w których miały stanąć aluminiowe drzwi i ścianki.

3D Disto przy pomiarze łukowych sklepień

Leica 3D Disto obsługiwana kontrolerem

Pomiar łukowych okien za pomocą 3D Disto

Podczas pomiaru punktów można zarejestrować zdjęcie obiektu. To wąski kadr, na którym oprócz obrazu mierzonego szczegółu pojawiają się także zmierzone wcześniej pikiety. Funkcja ta ułatwia identyfikację punktów podczas obróbki danych w oprogramowaniu projektowym.

Leica Disto 3D i widok z kamery

Ważne jest też to, że zaraz po wykonaniu pomiaru można było na ekranie rejestratora Leica 3D Disto wykonać pierwsze obliczenia. Jednym kliknięciem w ekran otrzymuje się informacje o wysokości punktów, ich wzajemnym położeniu, pionowości ścian, poziomości podłogi, kątach prostych czy polu powierzchni zmierzonego profilu. Już na etapie pomiaru można było podejmować ważne decyzje i przygotowywać się na ewentualne problemy przy produkcji czy późniejszym montażu ślusarki.

Wynik pomiaru dalmierzem 3D Disto wyświetlany na ekranie kontrolera

Z instrumentu prosto do komputera

Cóż to byłby za instrument pomiarowy, gdyby nie pozwalał zapisywać wyników w najbardziej przydatnych dla inżynierów-projektantów formatach. Leica 3D Disto pozwala eksportować pozyskane współrzędne w trzech różnych rodzajach plików, każdy służy do czego innego.

Podstawowym jest plik tekstowy, który należy traktować jako raport z wykonanych pomiarów. Bardziej przydatnym jest plik arkusza kalkulacyjnego, w którym za pomocą formuł można szybko dokonywać przeliczeń przeróżnych wartości geometrycznych na podstawie zapisanych współrzędnych. Najciekawsze są jednak pliki CAD – DXF, DXF_2D i DXF_3D. Właśnie one były wykorzystywane w biurze projektowym EUROBUD-u do przygotowania rysunków produkcyjnych okien, drzwi i ścianek aluminiowych.

Chmura punktów ze skanera 3D Disto

Automatyczne skanowanie łukowych sklepień za pomocą Leica 3D Disto

Projekt stolarki aluminiowej wykonany na podstawie pomiarów 3D Disto

Do pobrania zestaw plików pomiarowych z jednego z łuków

Ile to wszystko trwało?

Krótko więc podsumujmy opisane zastosowanie dalmierza Leica 3D Disto i wypunktujmy najważniejsze informacje z realizacji lubelskiego projektu:

  • pomiar inwentaryzacyjny jednej wnęki z łukowatym sklepieniem trwał ok. 10-15 min, na pomiar wszystkich obiektów poświęcono więc ok. 9 godz.,
  • dokładność wyznaczenia współrzędnych pojedynczego punktu w profilu to ±1 mm,
  • 3D Disto obsługiwała jedna osoba, nie korzystała z drabin, rusztowań, instrument był ustawiony na statywie,
  • pomiar odbywał się bez konieczności przerywania na długie godziny innych prac budowlanych,
  • „obróbka” danych w biurze sprowadzała się do podstawowej edycji plików DXF – uporządkowania warstw, usunięcia zbędnych punktów – informacje z 3D Disto były po kilku minutach gotowe do rozpoczęcia projektowania poszczególnych elementów z aluminium.

Technolog w firmie EUROBUD Michał Lis realizuje 1-dniowy pomiar kilkudziesięciu sklepień łukowych

Leica 3D Disto w akcji

 

Podziel się z innymi!

5 thoughts on “3D Disto – pieruńsko zimno, klasztor Wizytek, 20 łuków, stolarka aluminiowa

  1. andrzej says:

    Jestem pod wrarzeniem

  2. Joanna says:

    Niesamowita realizacja. Podobnie jak @Andrzej, również jestem pod wrażeniem.

  3. Asnyk says:

    Przecież dużo szybciej i taniej byłoby to poskanować. Ten sprzęt służy raczej to pozycjonowania skomplikowanych elementów np schodów.

  4. Marek Pudło says:

    Szybciej – o ile? Taniej – o ile? Pozycjonowanie skomplikowanych schodów – co to znaczy? W tekście podane są zarówno czasy pracy – skanowania i obróbki danych. Ceny również. Jak do tych wartości odniesiesz pomiar skanerem? Śmiem wątpić, że nie będzie on ani szybszy, ani tańszy. Napisałbym nawet, że do skomplikowanych schodów lepszy jest prawdziwy skaner, bo 3D Disto w takich zadaniach będzie sobie radziło znacznie gorzej. I co to znaczy „pozycjonowanie”?

Komentuj

Your email address will not be published. Required fields are marked *

nine + 6 =