Niwelator optyczny – jak sprawdzić, czy działa poprawnie, cz. III

Po stwierdzeniu poprawności działania kompensatora w niwelatorze możemy śmiało przejść do „konkretnych” procedur rektyfikacji polowej instrumentu. Będziemy ustawiać libellę pudełkową.

Libella pudełkowa w niwelatorze optycznym służy do jego poziomowania przed rozpoczęciem właściwych pomiarów. Poziomowanie instrumentu polega na doprowadzeniu bąbelka w libelli do górowania, czyli wprowadzenie pęcherzyka w koło wytrawiona na „szkiełku” libelli. Żeby libella spełniała swoją funkcję, jej płaszczyzna musi być prostopadła do osi obrotu niwelatora. A bardziej obrazowo – podczas obrotu urządzenia pęcherzyk powinien cały czas pozostawać w kółku. Może oczywiście nieznacznie z niego wychodzić, ale tylko w zakresie działania kompensatora (jego sprawdzeniem zajmowaliśmy się w poprzedniej części poradnika).

Rektyfikacja libelli pudełkowej nie jest zadaniem trudnym, ale wymaga pewnej wprawy. Zalecamy jednak, by nie wykonywać jej pierwszy raz bezpośrednio w terenie, tuż przed rozpoczęciem pomiarów, a raczej poćwiczyć tę czynność w domowym zaciszu. Rektyfikację libelli przeprowadzamy za pomocą igły rektyfikacyjnej lub klucza imbusowego (o wyposażeniu skrzynki transportowej niwelatora optycznego pisaliśmy w jednym z pierwszych postów na blogu).

  1. Poziomujemy instrument na statywie, doprowadzając libellę pudełkową do górowania (pęcherzyk ma się znaleźć w środku kółka).
  2. Obracamy niwelator o 180° i obserwujemy, czy pęcherzyk libelli wyszedł z górowania. Jeśli nie, libella jest prawidłowo ustawiona. Jeśli tak, wymaga ona rektyfikacji. Wykonujemy to za pomocą zarówno śrub nastawczych spodarki (S1, S2, S3), jak i śrubek rektyfikacyjnych libelli (R1, R2, R3).

niwelator schemat 2 Niwelator optyczny – jak sprawdzić, czy działa poprawnie, cz. III

  1. Wychylenie pęcherzyka libelli pudełkowej to dwie składowe – φ1 i φ2. Połowę błędu φ2 usuwamy, obracając w śruby nastawcze S2 i S3 spodarki. Drugą połowę tego samego błędu eliminujemy śrubkami rektyfikacyjnymi R2 i R3. Z kolei połowę błędu φ1 redukujemy za pomocą śruby S1, a drugą połowę śrubką rektyfikacyjną R1.
  2. Dokonujemy sprawdzenia poprawności rektyfikacji jak w punkcie 2. W razie potrzeby powtarzamy czynności regulacyjne.

niwelator 2 Niwelator optyczny – jak sprawdzić, czy działa poprawnie, cz. III

W kolejnej części napiszemy o rektyfikacja prostopadłości osi głównej niwelatora do poziomej kreski siatki celowniczej.

 

Podziel się z innymi!

Komentuj

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Current ye@r *